بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

17

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

پند گيرند و قدر اين نعمت عظمى بشناسند . يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ اى فرزندان آدم بايد كه بر حذر باشيد كه تا در فتنه نيندازد شما را شيطان و بيرون نكند شما را از طريق بهشت كَما أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ چنانچه بيرون آورد باغواى خود پدر و مادر شما را مِنَ الْجَنَّةِ از بهشت يَنْزِعُ عَنْهُما در حالتى كه بيرون مىكشيد از ايشان لِباسَهُما جامه‌ها و زيورهاى بهشت را از ايشان چون شيطان سبب نزع شد بنا بر اين نزع را به او نسبت داد لِيُرِيَهُما سَوْآتِهِما تا بنمايد بايشان عورات ايشان را إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ بدرستى كه مىبيند شما را شيطان وَ قَبِيلُهُ و لشكر او مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ از جايى كه شما ايشان را نمىبينيد از غايت رقت و لطافت ايشان پس حذر از چنين عدوى لازم است . صاحب كشاف به اين آيه استدلال كرده كه رؤيت جن ممتنع است فقال : « ان اظهارهم ليس فى استطاعتهم و انّ زعم من يدعى رؤيتهم زور و مخرقة » يعنى بدرستى كه ظاهر گردانيدن جنيان و شياطين خود را به چشم آدميان در قوت و قدرت ايشان نيست و بتحقيق گمان كسى كه ادعاء رؤيت ايشان مىكند دروغ و افترائيست كه پيش خود بربافته و قاضى ناصر الدين بيضاوى در جواب صاحب كشاف گفته كه : « رؤيتهم ايانا من حيث لا نراهم فى الجملة لا يقتضى امتناع رؤيتهم و تمثلهم لنا » . و ابو بكر بن اخشيد و شيخ مفيد رضى اللَّه عنه را اعتقاد آنست كه مىتواند كه حق تعالى جن را تمكن آن دهد كه از لطافت خود بيرون آيند و كثيف شوند بحيثيتى كه ايشان را آدمى ببيند ، و على بن عيسى اربلى صاحب كشف الغمه نيز به اين قايل است و شيخ الطائفة الناجية قدس اللَّه سره الزكيه فرموده كه : اقوى نزد من همين است و فى الاحتجاج « عن أبى عبد اللَّه عليه السّلام فى حديث طويل ان سائلا قال : كيف صعدت الشياطين الى السماء و هم امثال الناس فى الخلقة و الكثافة و قد كانوا يبنون لسليمان ابن داود عليهما السلام من البناء ما يعجز عنه ولد آدم ، قال : غلظوا السليمان لما سخروا له